Etapy wzrostu dyni – doświadczenie z sadzeniem nasion dla dzieci (dziennik obserwacji na 3 tygodnie)

Q: Czy nasiona z dyni ze sklepu wykiełkują?

Zwykle część tak, jeśli dynia była dojrzała. Warto położyć 10–15 nasion i mieć zapas z paczki w drugim słoiku. Jeśli nic nie wykiełkuje, to też obserwacja: nie każde nasiono jest gotowe do siewu.

Etapy wzrostu dyni obserwowane na żywo: doświadczenie z kiełkowaniem nasion dyni na wacie i w doniczce, dziennik obserwacji na 3 tygodnie, tabela „dzień po dniu – co widać”, wersja dla przedszkola i klas 1–3, najczęstsze niepowodzenia i zawieszki z 6 etapami do porównania z tym, co wyrosło.

Etapy wzrostu dyni można obserwować na żywo nawet w październiku: nasiona z przekrojonej dyni kiełkują na mokrej wacie po 5–10 dniach, a po 2–3 tygodniach w doniczce mają pierwsze prawdziwe liście. Dalej (kwiat, mała dynia, dojrzały owoc) w sali już nie dojdzie — i dlatego właśnie tu przydają się zawieszki z sześcioma etapami, z którymi dzieci porównują to, co wyrosło. Poniżej doświadczenie krok po kroku, dziennik obserwacji na 3 tygodnie, tabela „dzień po dniu” i lista rzeczy, które mogą pójść nie tak.

W tym artykule

Dlaczego warto sadzić dynię, chociaż nie urośnie
Doświadczenie krok po kroku – wata, słoik, doniczka
Dziennik obserwacji – wersja dla przedszkola i klas 1–3
Co może pójść nie tak – i co wtedy
Co dalej – od doświadczenia do dekoracji i do maja
Najczęstsze pytania

Dlaczego warto sadzić dynię, chociaż nie urośnie

Oczywiście dynia w doniczce na parapecie w październiku nie da owocu — za mało światła, za zimno, za mało miejsca. Ale to nie jest powód, żeby jej nie siać. Natomiast pierwsze trzy etapy — nasiono, kiełek, siewka — są najbardziej spektakularne i najszybsze: dziecko widzi, jak coś, co wyglądało jak suchy płatek, pęka i wypuszcza korzonek. Potem widzi dwa grube liścienie, a potem pierwszy prawdziwy, karbowany liść dyni. To wystarczy, żeby reszta cyklu — pokazana na zawieszkach — była dla niego prawdziwa.

Zawieszka z kwiatem dyni jest natomiast obrazkiem. Ale dziecko, które tydzień wcześniej widziało, jak nasionko pęka, wie, że ten obrazek mówi prawdę.

Cykl życia dyni – od nasionka do dyni – dekoracja edukacyjna do druku: nagłówek, 6 zawieszek z etapami rozwoju dyni i baner, wersja kolorowa i czarno-biała

Dekoracja, która uczy

Cykl życia dyni – od nasionka do dyni | dekoracja edukacyjna PDF

Nagłówek „Cykl życia dyni”, 6 ilustrowanych zawieszek z opisami etapów od nasiona do dojrzałego owocu i baner „Od nasionka do dyni!”. 2 strony A4: kolorowa i czarno-biała.

10,00 zł PDF do pobrania i druku

Zobacz w sklepie →

Doświadczenie krok po kroku – wata, słoik, doniczka

Co jest potrzebne

nasiona dyni — z przekrojonej dyni (10–15 sztuk, nie wszystkie wykiełkują) lub z paczki (pewniejsze)
2 słoiki lub przezroczyste kubki, wata, woda
2 doniczki z ziemią (po tygodniu)
lupa, linijka, dziennik obserwacji — kartka z rubrykami na 3 tygodnie
zawieszki „Cykl życia dyni” — 6 etapów do porównania

Dzień	Co robimy	Co zapisujemy
0	przekrojenie dyni, wyjęcie i opłukanie nasion; 5 nasion na mokrej wacie w słoiku A (parapet), 5 w słoiku B (ciemna szafka); reszta do wysuszenia	rysunek nasiona, potem przewidywanie: „co się stanie za tydzień?”
1–4	podlewanie waty (ma być wilgotna, nie mokra), potem oglądanie przez lupę	czy nasiono pęcznieje? zmiana wielkości
5–10	pierwsze pęknięcia, korzonek, potem łodyżka; porównanie A i B	dzień pierwszego kiełka, który słoik pierwszy
7–10	przesadzenie kiełków do doniczek z ziemią (korzonek w dół, delikatnie)	rysunek kiełka, pomiar linijką
11–21	liścienie, pierwszy prawdziwy liść; potem pomiar co 2–3 dni	wysokość w cm, liczba liści, kierunek wzrostu (do okna?)
21	porównanie siewki z zawieszkami etapów 1–3; potem rozmowa „co dalej”	wniosek: „w ciągu 3 tygodni nasiono stało się…”

Podpowiedź: słoik B w ciemnej szafce to kontrola — nasiona kiełkują także bez światła (potrzebują wody i ciepła), ale siewka w ciemności jest blada i wyciągnięta. To zresztą najprostszy sposób pokazania, po co roślinie światło.

Dziennik obserwacji – wersja dla przedszkola i klas 1–3

Element dziennika	Przedszkole	Klasy 1–3
Przewidywanie	rysunek „co będzie za tydzień” lub wybór obrazka	zdanie „myślę, że…, bo…”
Obserwacja	naklejka lub rysunek co 2–3 dni, natomiast dorosły dopisuje słowa dziecka	data, wysokość w cm, liczba liści, rysunek
Porównanie A/B	„który słoik wygrał?”	tabela: dzień kiełkowania, wysokość, kolor
Wniosek	jedno zdanie dyktowane	„nasiono potrzebuje… , a roślina potrzebuje…”
Etapy	układanie zawieszek 1–3 obok słoika	podpisanie etapów 1–6, potem zaznaczenie, które widzieliśmy

Dziennik warto prowadzić na jednej kartce A4 z sześcioma polami — po jednym na każde pomiary — i potem powiesić obok słoika. Dzieci wracają do niego same, bo słoik jest na parapecie, a dziennik obok.

Co może pójść nie tak – i co wtedy

Problem	Przyczyna	Co zrobić
Nasiona nie kiełkują po 10 dniach	nasiona z niedojrzałej dyni, za zimno, za sucho	drugi słoik z nasionami z paczki; poza tym parapet nad kaloryferem
Pleśń na wacie	za mokro, brak powietrza	wymiana waty, mniej wody, słoik bez przykrycia
Kiełek łamie się przy przesadzaniu	za późno (korzeń za długi) lub za mocno	dlatego przesadzać przy korzonku 1–2 cm, łyżeczką, nie palcami
Siewka blada i wyciągnięta	za mało światła	bliżej okna; to też obserwacja — porównanie ze słoikiem B
Siewka więdnie po 3 tygodniach	za mała doniczka, za zimno	to naturalny koniec doświadczenia w październiku; potem rozmowa: „co by było w maju?”

Niepowodzenie też jest obserwacją. Jeśli w słoiku A nic nie wykiełkowało, a w słoiku z nasionami z paczki tak — dzieci dowiadują się, że nie każde nasiono jest gotowe do siewu. To właściwie wniosek, którego nie da się nauczyć z zawieszki.

Co dalej – od doświadczenia do dekoracji i do maja

Trzy ciągi dalsze

Dekoracja. Zawieszki „Cykl życia dyni” na sznurku obok parapetu; etapy 1–3 oznaczone naklejką „widzieliśmy”, natomiast 4–6 — „zobaczymy w ogrodzie”. Pełny opis etapów we wpisie cykl życia dyni dla dzieci.
Słoik na maj. Potem wysuszone nasiona w podpisanym słoiku. Potem w maju — siew do ogrodu przedszkolnego lub do domu z instrukcją dla rodziców.
Dzień Dyni. Doświadczenie nastawione 2–3 tygodnie przed Dniem Dyni daje więc w samo święto siewki do pokazania. Scenariusz dnia jest we wpisie Dzień Dyni – scenariusz zajęć.

Jeśli chcesz pokazać cały cykl w sali — od nasiona do nasiona — lepsza od dyni jest fasola, która przechodzi go w doniczce w kilka tygodni; porównanie roślin jest we wpisie cykl życia rośliny dla dzieci.

Więcej z kategorii

Dekoracje Jesień – materiały do druku

Zobacz całą kategorię →

Najczęstsze pytania

Ile dni kiełkuje nasiono dyni?

Na mokrej wacie w cieple — 5–10 dni. Pierwszy wychodzi korzonek, potem łodyżka z dwoma liścieniami. Natomiast po przesadzeniu do doniczki pierwszy prawdziwy liść pojawia się po 2–3 tygodniach od siewu.

Czy nasiona z dyni ze sklepu wykiełkują?

Zwykle część tak, jeśli dynia była dojrzała. Dlatego warto położyć 10–15 nasion i mieć zapas z paczki w drugim słoiku. Jeśli nic nie wykiełkuje, to też obserwacja: nie każde nasiono jest gotowe do siewu.

Czy dynia urośnie w doniczce w sali?

Nie — w październiku za mało światła i ciepła. W sali zobaczycie jednak etapy 1–3 (nasiono, kiełek, siewka z liśćmi). Natomiast etapy 4–6 (kwiat, mała dynia, dojrzały owoc) pokazują zawieszki, a w maju nasiona ze słoika można posiać w ogrodzie.

Po co drugi słoik w ciemnej szafce?

Dla porównania: nasiona kiełkują także bez światła, ale siewka w ciemności jest blada i wyciągnięta. Dzięki temu dzieci same widzą, do czego roślinie potrzebne jest światło — bez tłumaczenia.

Jak prowadzić dziennik obserwacji z przedszkolakami?

Jedna kartka A4 obok słoika, z sześcioma polami: rysunek przewidywania, naklejki lub rysunki co 2–3 dni (dorosły dopisuje słowa dziecka), „który słoik wygrał?” i jedno zdanie wniosku dyktowane dorosłemu. Natomiast w klasach 1–3 dochodzą pomiary w cm i liczba liści.

Kiedy nastawić doświadczenie, żeby pokazać siewki na Dzień Dyni?

2–3 tygodnie przed świętem. Wtedy w Dzień Dyni na parapecie są siewki z liśćmi (etap 3), a obok wisi dekoracja z sześcioma etapami do porównania.