„Na straganie” – warzywa na opaski oraz patyczki. Jeśli szukasz pomysłu na ciekawe zajęcia, to proponuję lekcję o warzywach z wykorzystaniem wiersza Jana Brzechwy „Na straganie”.
Wiersz ten jest uwielbiany przez dzieci, a ja przygotowałam do niego opaski i warzywa na patykach.
W zestawie znajdują się ilustracje wszystkich warzyw występujących w wierszu w dwóch rozmiarach — duże na opaski i małe na patyki.
Na straganie — Jan Brzechwa
Na straganie w dzień targowy
Takie słyszy się rozmowy:
„Może pan się o mnie oprze,
Pan tak więdnie, panie koprze”.
„Cóż się dziwić, mój szczypiorku,
Leżę tutaj już od wtorku!”
Rzecze na to kalarepka:
„Spójrz na rzepę — ta jest krzepka!”
Groch po brzuszku rzepę klepie:
„Jak tam, rzepo? Coraz lepiej?”
„Dzięki, dzięki, panie grochu,
Jakoś żyje się po trochu.
Lecz pietruszka – z tą jest gorzej:
Blada, chuda, spać nie może”.
„A to feler” –
Westchnął seler.
Burak stroni od cebuli,
A cebula doń się czuli:
„Mój buraku, mój czerwony,
Czybyś nie chciał takiej żony?”
Burak tylko nos zatyka:
„Niech no pani prędzej zmyka,
Ja chcę żonę mieć buraczą,
Bo przy pani wszyscy płaczą”.
„A to feler” –
Westchnął seler.
Naraz słychać głos fasoli:
„Gdzie się pani tu gramoli?!”
„Nie bądź dla mnie taka wielka” –
Odpowiada jej brukselka.
„Widzieliście, jaka krewka!” –
Zaperzyła się marchewka.
„Niech rozsądzi nas kapusta!”
„Co, kapusta?! Głowa pusta?!”
A kapusta rzecze smutnie:
„Moi drodzy, po co kłótnie,
Po co wasze swary głupie,
Wnet i tak zginiemy w zupie!”
„A to feler” –
Westchnął seler.
„Na straganie” – warzywa na opaski oraz patyczki
Warzywa na opaski i na patyczki
Jeżeli masz ochotę dodać oczka do warzyw — to też je przygotowałam (duże i małe)
Jak przygotować inscenizację krok po kroku
Najpierw przeczytaj dzieciom cały wiersz i poproś, żeby wskazały bohaterów. Następnie rozdaj role, dopasowując je do temperamentu: dzieciom nieśmiałym dobrze robi rola warzywa, które tylko wchodzi na scenę, a odważniejszym rola narratora. Na końcu przećwiczcie samo wejście i ustawienie, bo to zabiera najwięcej czasu na próbie generalnej.
| Element | Co przygotować | Czas |
|---|---|---|
| Opaski warzywne | Wydruk, wycięcie, dopasowanie pasków | 30 minut |
| Scenografia | Stragan z kartonu, skrzynki, tkanina | 45 minut |
| Próba ról | Podział, ćwiczenie wejść | 2 × 20 minut |
| Występ | Inscenizacja dla rodziców lub innej grupy | 10 minut |
Zabawy wokół wiersza
- Zgadywanka dotykowa: dziecko rozpoznaje warzywo w woreczku po kształcie.
- Sortowanie warzyw i owoców do dwóch skrzynek, świetne dla najmłodszych.
- Kto się kłóci na straganie: dzieci szukają w tekście warzyw, które się spierają.
- Stragan liczbowy: sprzedawanie warzyw za guziki ćwiczy liczenie w zakresie dziesięciu.
Dlaczego ten wiersz wciąż działa
Brzechwa napisał scenę, którą dzieci znają z codzienności: targ, kłótnia i wyraziste postacie. Dlatego zapamiętują tekst szybciej niż większość wierszy, a przy okazji uczą się nazw warzyw. Dla nauczyciela to gotowy pomost między literaturą, przyrodą i zabawą ruchową.
Materiały do inscenizacji ze sklepu
Najczęstsze pytania
Dla jakiej grupy wiekowej jest wiersz „Na straganie”?
Utwór Jana Brzechwy świetnie sprawdza się od czwartego roku życia, bo ma wyraziste postacie i prosty rytm. W klasach 1–3 wykorzystuje się go częściej jako punkt wyjścia do inscenizacji i rozmowy o zdrowym odżywianiu.
Ile dzieci może wziąć udział w inscenizacji?
W wierszu występuje kilkanaście warzyw, dlatego bez problemu zagra cała grupa. Jeśli dzieci jest więcej, dołóż role narratora, sprzedawcy i klientów, dzięki czemu nikt nie zostanie bez zadania.
Jak przygotować opaski dla dzieci?
Najprościej wydrukować gotowe szablony warzyw, wyciąć je i przykleić do paska papieru dopasowanego do obwodu głowy. Warto zalaminować elementy albo wydrukować je na grubszym papierze, ponieważ opaski przechodzą przez wiele rąk.
Jak połączyć wiersz z nauką o zdrowym odżywianiu?
Po inscenizacji ułóżcie wspólnie talerz z warzywami i porozmawiajcie, które z nich dzieci jadły, a których nie znają. To naturalne przejście od zabawy do tematu zdrowych posiłków, bez moralizowania.
