Pierwszy dzień zimy to wyjątkowy moment, który przynosi ze sobą nie tylko zmianę pogody, ale także mnóstwo możliwości do zabawy dla przedszkolaków i uczniów. Poniżej znajdziesz kilka propozycji zabaw, które można zorganizować zarówno na świeżym powietrzu, jak i w sali lekcyjnej. Te aktywności pomogą dzieciom cieszyć się tym magicznym czasem i rozwijać swoje umiejętności.
🧊 Kiedy jest pierwszy dzień kalendarzowej zimy?
Pierwszy dzień kalendarzowej zimy przypada 22 grudnia.
🌍 Dlaczego 21 grudnia jest pierwszym dniem zimy?
Czasami astronomiczna zima zaczyna się 21 grudnia, bo wtedy przypada przesilenie zimowe – moment, w którym Słońce znajduje się najniżej nad horyzontem, a noc jest najdłuższa w roku.
📅 Dlaczego zima zaczyna się 22 grudnia?
To data ustalona umownie w kalendarzu – niezależnie od przesilenia. Dlatego kalendarzowa zima zawsze zaczyna się 22 grudnia, choć astronomiczna może rozpocząć się dzień wcześniej lub tego samego dnia.
🌙 Ile trwa noc pierwszego dnia zimy?
Noc pierwszego dnia zimy jest najdłuższa w roku – trwa około 16 godzin (dokładny czas zależy od regionu Polski).
Pamiętaj o super promocji 2+1, na cały materiał sklepie 🙂
Zabawy na pierwszy dzień zimy
1. Zimowa kraina – zabawa ruchowa
Cele zabawy
- rozwijanie sprawności ruchowej i koordynacji,
- kształtowanie umiejętności współpracy w grupie,
- rozwijanie kreatywności i wyobraźni przestrzennej,
- integracja grupy poprzez wspólne działanie na świeżym powietrzu.
Opis zabawy
Zimowa aura to doskonała okazja, by połączyć ruch, kreatywność i współpracę. Jeśli pogoda dopisze, dzieci mogą stworzyć własną „zimową krainę”. Wystarczy odrobina śniegu, kilka pomysłów i chęć do zabawy!
Uczniowie dzielą się na grupy i wspólnie projektują śnieżne budowle – bałwany, zamki, zwierzęta czy postacie z bajek. Starsze dzieci mogą nadać swoim konstrukcjom nazwy i opisać krótkie historie o ich powstaniu, rozwijając tym samym wyobraźnię i zdolności językowe.
Przebieg zajęć
| Etap | Opis działań | Materiały / Uwagi |
|---|---|---|
| 1. Wprowadzenie | Nauczyciel opowiada dzieciom o pierwszym dniu zimy i pomyśle na stworzenie „zimowej krainy”. | Krótka rozmowa o zimie, jej cechach i zabawach. |
| 2. Podział na grupy | Dzieci dobierają się w małe zespoły (2–4 osoby). | Warto zadbać o to, by w każdej grupie znalazły się dzieci o różnych umiejętnościach. |
| 3. Budowanie zimowej krainy | Tworzenie bałwanów, fortec, rzeźb i figur śnieżnych. | Można wykorzystać marchewki, patyki, guziki, wiaderka, kolorowe elementy. |
| 4. Zimowa parada | Prezentacja stworzonych dzieł – każda grupa przedstawia swoją konstrukcję i jej nazwę. | Można wykonać zdjęcia lub zrobić „zimową wystawę”. |
| 5. Zabawy ruchowe | Mini bitwa na śnieżki, tor przeszkód w śniegu, „polowanie na bałwanka”. | Przypomnienie zasad bezpieczeństwa: nie rzucać w twarz, nie biegać po lodzie. |
| 6. Podsumowanie | Krótki krąg – dzieci dzielą się wrażeniami i wybierają najciekawszą budowlę. | Można zakończyć rozgrzewką lub wspólnym tańcem. |
Zasady bezpieczeństwa
- nie rzucamy śnieżkami w twarz ani w głowę,
- poruszamy się ostrożnie po śliskim terenie,
- dbamy o ciepłe ubranie (rękawiczki, czapki, szaliki),
- słuchamy poleceń nauczyciela.
Wariant alternatywny (bez śniegu)
Jeśli pogoda nie pozwala na zabawy na zewnątrz, „zimową krainę” można stworzyć w sali:
- dzieci wykonują makiety z waty, papieru, plasteliny i kolorowych materiałów,
- można przygotować zimowe drzewka, bałwanki z papieru lub wacików,
- zabawę można połączyć z muzyką i tańcem – np. „zimowy walczyk” lub „śnieżny taniec płatków”.
2. Zimowy tor przeszkód – wersja salowa (ruch + koordynacja)
Cele zabawy
- rozwijanie motoryki dużej (skoki, czołganie, równowaga),
- doskonalenie koordynacji wzrokowo–ruchowej i orientacji w przestrzeni,
- ćwiczenie współpracy i przestrzegania zasad,
- wzmacnianie pewności siebie poprzez pokonywanie zadań.
Opis zabawy
W sali lekcyjnej lub na sali gimnastycznej powstaje zimowy tor przeszkód. „Zaspy śnieżne” (poduszki/maty) do przeskakiwania, „lodowe mosty” (krzesła/ławki) do czołgania się pod spodem, slalom między „sopelkami” (pachołki/butelki), a meta to „zimowy pałac” – wieża z klocków, do której trzeba dobiec i dotknąć „kryształu lodu” (np. niebieska gąbka/piłeczka).
Przebieg zajęć
| Etap | Opis działań | Materiały / Uwagi |
|---|---|---|
| 1. Wprowadzenie | Krótka opowieść o wyprawie do „zimowego pałacu”. Pokaz trasy i zasad. | Nagłówek z planszą/rysunkiem trasy, taśma malarska do zaznaczeń. |
| 2. Rozgrzewka | 3–5 min: marsz, „płatki śniegu” (krążenie ramion), pajacyki, skłony. | Mata/gimnastyka bez sprzętu. |
| 3. Instruktaż toru | Nauczyciel przechodzi tor, nazywając stacje: „zaspy”, „mosty”, „sople”, „śnieżny tunel”, „pałac”. | Krótkie demo, pytania kontrolne. |
| 4. Przebieg w kolejkach | Dzieci pokonują tor pojedynczo lub parami w bezpiecznych odstępach (1–2 stacje różnicy). | Ustawić „strefy oczekiwania” taśmą. |
| 5. Modyfikacje/wyzwania | Druga runda: dodaj slalom, przeniesienie „śnieżki” (gąbka), skok „przez zaspę” obunóż. | Zmiana kierunku biegu, odmierzanie czasu grup. |
| 6. Finał/wyciszenie | Oddychanie „jak dmuchanie na dłonie”, rozciąganie, krótka refleksja. | 2–3 min relaksu. |
Stacje i pomysły „zimowe”
- Zaspy śnieżne – przeskoki obunóż/bokiem nad poduszkami/matami.
- Lodowe mosty – czołganie się pod rzędem krzeseł lub pod nisko zawieszoną taśmą.
- Sople – slalom między pachołkami/butelkami z wodą.
- Śnieżny tunel – przejście pod prześcieradłem rozpiętym na dwóch krzesłach.
- Zamieć – przeniesienie „śnieżki” (gąbka/piłka) na łyżce lub w dłoni bez upuszczenia.
- Zimowy pałac (meta) – dotknij „kryształu” i ułóż klocek na wieży.
Zasady bezpieczeństwa
- odstęp min. 1 stacja między dziećmi,
- czołganie – brzuch nisko, dłonie przed sobą; nie popychamy krzeseł,
- skoki wyłącznie na oznaczonym odcinku; lądowanie obunóż, ugięte kolana,
- obuwie zmienne, zabezpieczone kanty stołów/ław, usunięte śliskie dywaniki,
- sygnał „STOP” – natychmiast zatrzymujemy się i słuchamy nauczyciela.
Różnicowanie trudności (wiek/poziom)
- Młodsi (przedszkole/kl. 1)
- niższe przeszkody, krótszy tor, przejście zamiast skoków; liczenie kroków na głos; asystent–„przewodnik po śniegu”.
- Średni (kl. 2–3)
- skoki obunóż, slalom + przenoszenie „śnieżki”, delikatne zadania czasowe (np. do 30 s).
- Starsi (kl. 4+)
- dodatkowy „lodowy balans” (chodzenie po taśmie/linie na podłodze), pompka przy „moście”, runda na czas z fair play (nie wyprzedzamy na stacji).
Warianty bez dodatkowego sprzętu
- Zaspy z zwiniętych kurtek lub książek w miękkich okładkach (z troską o stabilność).
- Sople z taśmy malarskiej (slalom po liniach).
- Most z sznurka zawieszonego nisko między krzesłami (przejście „pod liną”).
- Pałac z papierowych kubków lub wieży z zeszytów (bez ostrych krawędzi).
Elementy językowe i matematyczne (przemycone)
- Liczymy skoki/sekundy, porównujemy czasy („szybciej/wolniej o… sek.”).
- Na mecie losujemy kartę zimową (obrazek/słowo) i układamy zdanie: „W pałacu mieszka…”.
- Starsi: prosta tabela wyników (czas, liczba upuszczeń „śnieżki”).
Mini rubryka oceny/obserwacji (dla nauczyciela)
| Kryterium | 1 – początkujący | 2 – w trakcie | 3 – osiągnięty |
|---|---|---|---|
| Koordynacja | częste zatrzymania | płynnie z pomocą | płynnie samodzielnie |
| Zasady | zapomina | przypomina po sygnale | przestrzega sam |
| Współpraca | rywalizacja kosztem zasad | współpracuje po wskazówkach | dopinguje, pomaga |
| Bezpieczeństwo | wymaga ciągłej kontroli | sporadyczne uwagi | bez uwag |
Czas trwania i organizacja
- Rozgrzewka: 3–5 min
- Tor + modyfikacje: 12–18 min
- Finał/wyciszenie: 2–3 min
- Łącznie: ~20–25 min
Grupy 4–6-osobowe, dwie równoległe trasy zmniejszają kolejki.
Wskazówki praktyczne
- Zaznacz start/metę taśmą malarską; nadaj stacjom piktogramy (płatki, most, sople).
- Test przejścia z jednym uczniem przed całą grupą.
- Miej „plan B” (zastępstwo stacji), gdyby coś się przesuwało lub było zbyt trudne.
- Rób zdjęcia „pałacu” na koniec – świetna dokumentacja do gazetki/portfolio klasy.
3. Poszukiwanie zimowych skarbów – zabawa integracyjna i rozwijająca spostrzegawczość
Cele zabawy
- rozwijanie spostrzegawczości i koncentracji uwagi,
- doskonalenie umiejętności współpracy w grupie,
- wprowadzenie nastroju radości i ciekawości związanego z nadejściem zimy,
- nauka logicznego myślenia i orientacji w przestrzeni.
Opis zabawy
Na pierwszy dzień zimy nauczyciel organizuje w sali zabawę w „Poszukiwanie zimowych skarbów”.
W różnych miejscach sali (za zasłoną, pod krzesłem, między książkami, w skrzynce z zabawkami) ukryte są przedmioty kojarzące się z zimą: sztuczne śnieżki, mini bałwanki, płatki śniegu z papieru, dzwoneczki, ozdoby świąteczne.
Zadaniem dzieci jest odnaleźć wszystkie skarby i wspólnie umieścić je w „zimowej skrzyni” (np. ozdobne pudełko lub koszyk).
Zabawa może przybrać formę gry zespołowej – uczniowie dzielą się na drużyny i współpracują, by odnaleźć jak najwięcej skarbów w określonym czasie.
Przebieg zajęć
| Etap | Opis działań | Materiały / Uwagi |
|---|---|---|
| 1. Wprowadzenie | Krótkie opowiadanie o „Zimowej Wróżce” lub „Bałwanku, który zgubił swoje skarby”. | Nauczyciel pokazuje pustą skrzynię – cel: odnaleźć wszystkie zguby. |
| 2. Przygotowanie | Dzieci zostają podzielone na małe grupy (2–4 osoby). Każda otrzymuje kartkę z rysunkiem przedmiotów do odnalezienia. | Karty z obrazkami, pudełko – „zimowa skrzynia”. |
| 3. Poszukiwania | Na sygnał dzieci zaczynają szukać ukrytych przedmiotów w sali. Po znalezieniu – przynoszą je do nauczyciela lub skrzyni. | Zegar lub muzyka odmierzająca czas (np. 3–5 minut). |
| 4. Podsumowanie | Po odnalezieniu wszystkich skarbów dzieci siadają w kręgu. Każda grupa opowiada, gdzie znalazła swoje przedmioty. | Można przyznać drobne naklejki za współpracę i pomysłowość. |
| 5. Zakończenie | Wspólne obejrzenie odnalezionych skarbów i odśpiewanie piosenki zimowej. | Np. „Pada śnieg” lub „Zima, zima, zima”. |
Rodzaje ukrytych skarbów (przykłady)
| Rodzaj przedmiotu | Symbolika / Cel |
|---|---|
| Sztuczne śnieżki | Zimowy klimat, element ruchowy (można rzucać do celu). |
| Mini bałwanki | Ćwiczenie zręczności – można samodzielnie je złożyć po zabawie. |
| Białe gwiazdki / płatki śniegu | Symbol zimy, mogą tworzyć później dekorację sali. |
| Niebieskie koraliki / kryształki | „Lodowe perły” – rozwijanie wyobraźni i zmysłu dotyku. |
| Zawieszki / bombki | Nawiązanie do tradycji świątecznych. |
Zasady bezpieczeństwa
- nie wchodzimy na meble ani nie wspinamy się po krzesłach,
- nie wyrywamy sobie skarbów z rąk,
- szukamy spokojnie, nie biegamy po sali,
- po znalezieniu – odkładamy delikatnie do wspólnej skrzyni,
- szanujemy dekoracje i sprzęt w sali.
Warianty zabawy
- Dla młodszych dzieci (3–5 lat):
Skarby w widocznych miejscach, pomoc nauczyciela poprzez podpowiedzi („cieplej, zimniej”).
Każde dziecko ma za zadanie znaleźć przynajmniej jeden przedmiot. - Dla starszych uczniów (6–9 lat):
Ukryte trudniej (np. w pudełkach, pod dywanem, w szufladzie).
Każda grupa otrzymuje zagadkę lub mapkę z rymowanką prowadzącą do kolejnych skarbów. - Wersja na zewnątrz (jeśli pogoda pozwala):
Skarby można ukryć w śniegu lub w oznaczonym fragmencie boiska.
Każdy przedmiot zawinięty w folię, a tor poszukiwań wyznaczony wstążkami.
Rozszerzenia i integracja z innymi obszarami edukacji
- Plastyka: dzieci tworzą własne „zimowe skarby” (np. śnieżynki z papieru, medaliony z folii aluminiowej).
- Język polski: po odnalezieniu każdego skarbu grupa wymyśla krótkie zdanie z jego nazwą („Bałwan stoi pod drzewem”).
- Matematyka: liczenie odnalezionych skarbów, porównywanie ilości między grupami.
- Muzyka i ruch: po zakończeniu poszukiwań – taniec „Zimowych Skarbów” z rekwizytami.
Podsumowanie refleksyjne
Po zakończeniu zabawy warto zapytać dzieci:
- Który skarb był najtrudniejszy do znalezienia?
- Co pomogło wam go odnaleźć?
- Jak czuliście się, gdy współpracowaliście?
- Co wam się najbardziej podobało w tej zimowej zabawie?
Czas trwania
⏱️ 15–25 minut (zależnie od liczby ukrytych przedmiotów i wieku dzieci)
4. Zimowe opowieści – zabawa rozwijająca wyobraźnię i twórcze myślenie
Cele zabawy
- rozwijanie wyobraźni, kreatywności i ekspresji słownej,
- doskonalenie umiejętności opowiadania i wypowiadania się pełnymi zdaniami,
- nauka współpracy w grupie i uważnego słuchania innych,
- kształtowanie pozytywnych emocji i wrażliwości na piękno zimy.
Opis zabawy
Podczas chłodniejszych dni doskonałym sposobem na wspólne spędzenie czasu w klasie jest tworzenie „zimowych opowieści”.
Dzieci pracują w grupach i wymyślają własne, krótkie historie inspirowane pierwszym dniem zimy. Tematyka może być dowolna – od zabaw na śniegu po magiczne przygody w krainie lodu.
Każda grupa tworzy historię o tym, jak wyglądałby ich wymarzony zimowy dzień – może to być opowieść o sankowaniu, lepieniu bałwana, spotkaniu z Mikołajem lub przygodzie w zaczarowanym lesie.
Na zakończenie grupy prezentują swoje historie przed klasą – w formie opowiadania, mini teatrzyku, rymowanki, piosenki lub krótkiej inscenizacji.
Przebieg zajęć
| Etap | Opis działań | Materiały / Uwagi |
|---|---|---|
| 1. Wprowadzenie | Nauczyciel rozmawia z dziećmi o zimie: „Co najbardziej lubicie zimą?”, „Co się wtedy dzieje wokół nas?”. | Wykorzystać obrazki zimowe lub muzykę w tle (np. dźwięki dzwonków, wiatru). |
| 2. Podział na grupy | Uczniowie łączą się w małe zespoły (3–5 osób). Każda grupa losuje temat lub ilustrację jako inspirację. | Można użyć karteczek z obrazkami: bałwan, sanki, łyżwy, choinka, kominek itd. |
| 3. Tworzenie opowieści | Dzieci planują przebieg historii: początek, rozwinięcie, zakończenie. Starsze mogą zapisać w zeszytach lub na kartce. | Pomocne pytania: „Kto?”, „Gdzie?”, „Co się wydarzyło?”, „Jak się skończyło?”. |
| 4. Przygotowanie prezentacji | Grupy ustalają sposób przedstawienia swojej historii – opowiadanie, inscenizacja, teatr cieni, kukiełki. | Przygotować prosty rekwizyt: czapka, szalik, śnieżka z papieru. |
| 5. Prezentacja | Każda grupa prezentuje swoje dzieło. Reszta klasy słucha, zadaje pytania, udziela pochwał. | Można przyznać tytuły: „Najbardziej zabawna historia”, „Najbardziej magiczna”, „Najbardziej zimowa”. |
| 6. Podsumowanie | Nauczyciel dziękuje za wspólną pracę, podkreśla pomysłowość i współdziałanie. | Wspólne zdjęcie lub ekspozycja prac plastycznych związanych z opowieściami. |
Pomysły na tematy „zimowych opowieści”
| Temat | Krótki opis inspiracyjny |
|---|---|
| „Bałwan, który ożył” | Magiczna noc, w której bałwan wyrusza na poszukiwanie zaginionej marchewki. |
| „Tajemnica lodowego jeziora” | Dzieci odkrywają zaczarowane jezioro, które spełnia jedno zimowe życzenie. |
| „Sanie Świętego Mikołaja” | Mikołaj gubi prezenty – kto pomoże mu je odzyskać? |
| „Zimowy bal w śnieżnym pałacu” | Zwierzęta leśne urządzają bal z lodowych ozdób i gwiazd. |
| „Najcieplejszy dzień zimy” | Dzieci uczą się, że najważniejsze jest ciepło serca, nie temperatura. |
Zasady współpracy
- każdy w grupie ma swoje zadanie (np. narrator, rekwizytor, rysownik),
- słuchamy się nawzajem i nie przerywamy podczas pomysłów,
- wszyscy uczestniczą w prezentacji – nawet w małej roli,
- szanujemy pomysły innych, nie oceniamy, lecz wspieramy.
Warianty i modyfikacje
- Dla młodszych dzieci (3–6 lat):
Tworzenie opowieści z pomocą nauczyciela – dzieci dokańczają zdania:
„Pewnego zimowego dnia…” / „Bałwan spotkał…” / „Nagle spadł…”
Można zilustrować historię rysunkiem lub odegrać ją z pacynkami. - Dla starszych uczniów (7–10 lat):
Każda grupa tworzy mini książeczkę z tekstem i ilustracjami lub prezentację teatralną.
Wprowadzenie pojęcia bohatera, miejsca, akcji i problemu. - Dla klas integracyjnych:
Nauczyciel może włączyć elementy dramy – emocje, gesty, muzykę – dzięki czemu każde dziecko odnajdzie swoją rolę.
Rozszerzenia międzyprzedmiotowe
- Język polski: pisanie krótkiego opowiadania lub komiksu.
- Plastyka: ilustracja do historii lub kolaż „mój zimowy dzień marzeń”.
- Muzyka: stworzenie tła dźwiękowego do opowieści (dzwonki, szum wiatru, skrzypiący śnieg).
- Informatyka: przeniesienie opowieści do formy cyfrowej – np. krótki filmik lub prezentacja.
Refleksja końcowa (dla dzieci)
Po zakończeniu warto zapytać uczniów:
- Co najbardziej podobało się w tworzeniu własnej historii?
- Czego nowego dowiedzieliście się o zimie?
- Jak się czuliście, gdy wasza grupa współpracowała?
- Czy chcielibyście taką zabawę powtórzyć przy innej porze roku?
Czas trwania
⏱️ 30–45 minut (zależnie od liczby grup i formy prezentacji)
Wskazówki praktyczne
- Przygotować „pudełko inspiracji” – karteczki z zimowymi słowami: śnieg, mróz, sanki, bałwan, kominek, gwiazda, czapka, łyżwy…
- Jeśli uczniowie mają trudność z początkiem, można rozpocząć od wspólnego zdania:
„To był pierwszy dzień zimy, kiedy…”. - Warto stworzyć klasową wystawkę z tytułami opowieści i ilustracjami dzieci.
5. Sztuka na lodzie – zimowa kreatywność i ekspresja plastyczna
Cele zabawy
- rozwijanie twórczej ekspresji i wrażliwości artystycznej,
- poznanie właściwości lodu, śniegu i zjawisk zimowych,
- kształcenie cierpliwości oraz umiejętności współpracy w grupie,
- łączenie elementów plastyki z doświadczeniem przyrodniczym i sensorycznym.
Opis zabawy
„Sztuka na lodzie” to propozycja dla starszych przedszkolaków i uczniów młodszych klas szkoły podstawowej.
Zabawa łączy sztukę z eksperymentem – dzieci tworzą zimowe dzieła plastyczne przy użyciu lodowych pędzli, barwnych kostek lodu lub farb na śniegu.
W sali można zorganizować „lodowe malowanie” – przygotować wcześniej zamrożone kostki lodu z patyczkami (np. po lodach) i barwnikami spożywczymi lub rozcieńczonymi farbami plakatowymi.
Każde dziecko otrzymuje kartkę z grubszego papieru (blok techniczny) i tworzy kompozycję, przesuwając po niej zamarznięte, kolorowe bryłki.
Efekt końcowy to abstrakcyjne obrazy przypominające śnieżne pejzaże, zorze polarne lub zimowe mozaiki.
Przebieg zajęć
| Etap | Opis działań | Materiały / Uwagi |
|---|---|---|
| 1. Wprowadzenie | Rozmowa o zimie jako inspiracji w sztuce – jak wyglądają kolory zimy, co można zobaczyć na lodzie i śniegu. | Pokaz zdjęć zimowych krajobrazów, filmik lub prezentacja. |
| 2. Przygotowanie materiałów | Dzieci otrzymują kostki lodu z barwnikami (np. czerwony, niebieski, zielony) lub same tworzą je wcześniej. | Foremki do lodu, patyczki, barwniki spożywcze, miseczki, gruby papier. |
| 3. Eksperymentowanie z lodem | Obserwacja: jak lód topnieje, jak farba zmienia kolor i fakturę papieru. | Można porównać efekt na zimnym i ciepłym papierze. |
| 4. Tworzenie dzieła | Uczniowie malują, przesuwając bryły lodu po kartkach – tworzą wzory, smugi i kształty. | Zachęcać do mieszania kolorów, pracy w parach lub grupach. |
| 5. Prezentacja | Dzieci eksponują swoje prace, nadają im tytuły („Zimowy sen”, „Taniec płatków”, „Mroźna rzeka”). | Wystawa w klasie lub korytarzu – „Galeria lodowych dzieł”. |
| 6. Refleksja i rozmowa | Krótka dyskusja: „Jak zmienia się lód?”, „Co się dzieje, gdy się topi?”, „Czy lód może być pędzlem?”. | Można połączyć z mini doświadczeniem naukowym o stanie skupienia wody. |
Materiały potrzebne
- kostki lodu z patyczkami lub kostki zamrożone z barwnikami,
- papier techniczny (biały, nieco grubszy),
- fartuszki ochronne lub rękawiczki,
- farby plakatowe / barwniki spożywcze,
- pojemniki, ręczniki papierowe, ściereczki.
Warianty zabawy
1. „Lodowe pędzle”
Każde dziecko otrzymuje kilka kostek w różnych kolorach i maluje nimi po papierze.
Można tworzyć zimowe pejzaże, kwiaty lodu, zorze polarne lub abstrakcyjne wzory.
2. „Malowanie śniegiem” (na dworze)
Na śniegu rozlewamy kolorowe farby w butelkach z dziobkiem (np. po ketchupie) – dzieci tworzą duże obrazy, napisy, serca i płatki.
3. „Lodowe witraże”
Kolorowe kostki lodu z dodatkiem brokatu lub kawałków kolorowej bibuły – po rozpuszczeniu powstają efektowne „plamy światła”.
Dzieci mogą przenieść wzory na folię i zawiesić je w oknie.
Zasady bezpieczeństwa
- Kostki lodu nie mogą być zbyt zimne – przed rozpoczęciem należy je wyjąć kilka minut wcześniej.
- Dzieci nie powinny wkładać lodu do ust ani rzucać nim.
- Powierzchnie zabezpieczyć przed ślizganiem – najlepiej pracować przy stolikach z ręcznikami papierowymi.
- Po zakończeniu pracy dokładnie umyć ręce.
Warianty wiekowe
| Wiek / Poziom | Forma aktywności | Cel szczegółowy |
|---|---|---|
| 4–6 lat | Malowanie lodem po papierze lub śniegu. | Ćwiczenie chwytu, mieszania kolorów. |
| 7–9 lat | Tworzenie kompozycji z lodowych kształtów (np. serca, gwiazdki). | Planowanie przestrzenne, kreatywność. |
| 10+ lat | Łączenie techniki lodowej z rysunkiem lub kolażem. | Praca koncepcyjna, eksperymentowanie ze strukturą. |
Rozszerzenia edukacyjne
- Przyroda: rozmowa o stanie skupienia wody, topnieniu i zamarzaniu.
- Fizyka: obserwacja, jak temperatura wpływa na prędkość topnienia lodu.
- Plastyka: poznawanie technik mieszania barw i efektów rozlewania.
- Język polski: opis powstałej pracy – „Co przypomina Twój obraz?”, „Jakie emocje ma Twoje dzieło?”.
- Matematyka: porównywanie kształtów i rozmiarów kostek, liczenie barw.
Refleksja końcowa (dla dzieci)
- Co najbardziej podobało Ci się w malowaniu lodem?
- Jakie kolory kojarzą Ci się z zimą?
- Co się stało z lodem, gdy zaczęliśmy malować?
- Czy lód może być artystą?
Czas trwania
⏱️ 30–40 minut (łącznie z obserwacją i rozmową)
Wystawa / Podsumowanie
Na koniec warto zorganizować „Zimową galerię” – wystawę prac na tablicy lub w korytarzu.
Każde dziecko może nadać tytuł swojemu dziełu i podpisać je.
Dla chętnych – głosowanie klasowe na najciekawszy obraz:
🏆 „Najbardziej lodowy”, 🏆 „Najbardziej kolorowy”, 🏆 „Najbardziej zimowy”.
6. Zimowa orkiestra – muzyczna zabawa na zakończenie dnia
Cele zabawy
- rozwijanie poczucia rytmu, słuchu muzycznego i wrażliwości dźwiękowej,
- kształcenie umiejętności współpracy w zespole i wspólnego działania,
- pobudzanie wyobraźni poprzez tworzenie dźwięków inspirowanych zimą,
- budowanie radosnej atmosfery i integracja grupy.
Opis zabawy
Na zakończenie zimowego dnia dzieci mogą wcielić się w rolę muzyków zimowej orkiestry.
Każde dziecko przynosi lub przygotowuje własny instrument — może to być prawdziwy instrument muzyczny (trójkąt, tamburyn, flet, bębenek) albo instrument zrobiony z materiałów recyklingowych.
Wspólnie tworzą „zimową symfonię” – utwór inspirowany odgłosami zimy: wiatrem, skrzypiącym śniegiem, dzwonkami, spadającymi płatkami czy ruchem sanek.
Zabawa doskonale rozwija nie tylko słuch muzyczny i koordynację, ale też wyobraźnię dźwiękową.
Przebieg zajęć
| Etap | Opis działań | Materiały / Uwagi |
|---|---|---|
| 1. Wprowadzenie | Rozmowa o zimowych dźwiękach: „Jak brzmi zima?”, „Co słychać, gdy pada śnieg?”. | Można odtworzyć nagrania: wiatr, dzwonki, trzask ognia. |
| 2. Tworzenie instrumentów | Dzieci wykonują własne instrumenty z materiałów dostępnych w klasie lub przyniesionych z domu. | Pudełka po jogurtach, butelki, ryż, gumki recepturki, puszki, papierowe rolki. |
| 3. Próba dźwięków | Każde dziecko prezentuje swój instrument i jego brzmienie. | Nauczyciel pomaga dobrać tempo i rytm. |
| 4. Kompozycja zimowej melodii | Wspólnie ustalają prosty rytm – np. szum wiatru (grzechotki), spadające płatki (dzwonki), tupanie (bębny). | Można podzielić grupę na sekcje: perkusyjna, dzwonkowa, rytmiczna. |
| 5. Wykonanie utworu | Cała klasa gra razem – nauczyciel dyryguje, pokazując gestami tempo i dynamikę. | Można nagrać występ lub zaprosić inną klasę jako publiczność. |
| 6. Zakończenie i refleksja | Krótkie podsumowanie – co najbardziej podobało się w wspólnym graniu, jakie dźwięki przypominały zimę. | Wspólne brawa i podziękowanie dla orkiestry. |
Pomysły na „zimowe instrumenty” z recyklingu
| Instrument | Jak zrobić? | Jakie dźwięki imituje? |
|---|---|---|
| Grzechotka – śnieżna kula | Plastikowa butelka wypełniona ryżem, makaronem lub kaszą. | Szum śniegu, padające płatki. |
| Bębenek – sanki | Puszka lub pudełko owinięte folią aluminiową i gumką. | Dźwięk stukania kół lub płóz. |
| Dzwoneczki – sopelki | Nakrętki zawieszone na sznurku, poruszane kijem. | Dźwięk sopli lodu, dzwoneczków sań. |
| Tamburyn z pokrywki | Pokrywka od garnka i łyżka – delikatne uderzenia. | Świąteczne dzwoneczki. |
| Marakasy z rolek po papierze | Zszyte końce, w środku kasza lub groch. | Odgłos śnieżnej zamieci. |
Zasady wspólnego muzykowania
- słuchamy dyrygenta (nauczyciela), nie gramy bez sygnału,
- nie uderzamy instrumentami w siebie ani w innych,
- staramy się grać cicho, gdy trzeba – i głośno tylko na znak,
- każdy instrument jest ważny – nawet najprostszy,
- cieszymy się wspólnym rytmem i zabawą.
Warianty zabawy
1. Zimowa orkiestra tematyczna
Każda grupa gra określony fragment zimowego dnia:
- Poranek – wiatr i śnieg
- Zabawy na dworze – śmiech, dzwoneczki, tupanie
- Wieczór przy kominku – ciche rytmy, trzaski ognia
Połączenie fragmentów daje pełną „zimową symfonię”.
2. Zimowy koncert z ruchem
Do gry można dodać elementy taneczne: marsz, tupanie, podskoki w rytm muzyki.
3. Orkiestra świąteczna
Dzieci mogą zagrać znaną piosenkę o zimie, np. „Pada śnieg” lub „Zima zła”, przy akompaniamencie własnych instrumentów.
Rozszerzenia edukacyjne
- Muzyka: nauka prostych rytmów i temp (wolno, szybko, rytmicznie).
- Przyroda: rozmowa o dźwiękach natury zimą – jak brzmi mróz, śnieg, lód.
- Plastyka: ozdobienie instrumentów – kolorowe wzory, gwiazdki, brokat.
- Język polski: stworzenie wiersza lub rymowanki „o zimowej orkiestrze”.
- Informatyka: nagranie występu i stworzenie krótkiego filmiku klasowego.
Refleksja końcowa (dla dzieci)
- Jak brzmiała wasza zimowa muzyka?
- Który dźwięk najbardziej przypominał zimę?
- Co było najtrudniejsze w graniu razem?
- Czy chcielibyście wystąpić ponownie jako orkiestra?
Czas trwania
⏱️ 25–35 minut (w zależności od liczby instrumentów i prób)
Zakończenie i prezentacja
Na koniec można zorganizować mały koncert klasowy – zaprosić inną grupę lub nauczycieli.
Warto przygotować prostą scenografię: papierowe śnieżynki, napisy „Zimowa Orkiestra” i małe światła.
Dzieci mogą zapowiedzieć utwór, np.:
„Teraz zagramy Zimowy wiatr w wykonaniu naszej orkiestry śnieżnych dzwonków!”
Po występie wspólne zdjęcie orkiestry i dyplomy dla uczestników:
🎵 Najlepszy perkusista zimy,
🎵 Najbardziej kreatywny muzyk,
🎵 Najpiękniejszy instrument recyklingowy.
Podsumowanie – Zimowy dzień pełen zabawy i radości
Pierwszy dzień zimy to wyjątkowa okazja, by połączyć naukę z ruchem, kreatywnością i wspólną zabawą. Proponowane aktywności – od ruchowych po plastyczne i muzyczne – tworzą pełny, zrównoważony program dnia, w którym każde dziecko znajdzie coś dla siebie.
Wspólne tworzenie „zimowej krainy”, pokonywanie „toru przeszkód”, odkrywanie „zimowych skarbów”, wymyślanie „zimowych opowieści”, eksperymentowanie w „sztuce na lodzie” i wspólne muzykowanie w „zimowej orkiestrze” rozwijają nie tylko sprawność i zdolności artystyczne, lecz także uczą współpracy, uważności i radości z bycia razem.
Takie zajęcia integrują grupę, pobudzają wyobraźnię i pozwalają dzieciom w naturalny sposób odkrywać piękno zimy – jej kolory, dźwięki, rytm i magię. Warto zakończyć dzień krótką rozmową z dziećmi o tym, co im się najbardziej podobało, czego się nauczyły i jak chciałyby spędzać kolejne zimowe dni.
Niech ten dzień stanie się inspiracją do dalszych zabaw, twórczych działań i wspólnego odkrywania radości, jaką niesie zimowy czas. ☃️❄️
