Bajka o bezpieczeństwie dla dzieci – jak czytać „Cicho jak myszka” i rozmawiać bez straszenia

Rozmowa z małymi dziećmi o bezpieczeństwie to balansowanie. Z jednej strony chcemy, żeby wiedziały, co robić, gdy dzieje się coś niepokojącego. Z drugiej – nie chcemy ich przestraszyć. Pięciolatek, któremu opowiemy za dużo, nie śpi w nocy. Pięciolatek, któremu nie powiemy nic, nie wie, dlaczego pani nagle prosi o ciszę.

Bajka pozwala znaleźć środek. W tym poradniku pokazuję, jak wybrać bajkę o bezpieczeństwie dla dzieci w wieku 5–6 lat i z klas 1–3, jak czytać ją na głos i jak po lekturze utrwalić zasady – na przykładzie historii „Cicho jak myszka”.

Czego dzieci potrzebują, a czego nie, w bajce o bezpieczeństwie

Bajka o bezpieczeństwie dla dzieci nie powinna opisywać zagrożeń ze szczegółami. Małe dziecko nie potrzebuje wiedzieć, co dokładnie może się wydarzyć. Potrzebuje trzech rzeczy:

• Poczucia, że dorośli są przygotowani – pani wie, co robić, a policjant przychodzi, żeby pomóc.
• Prostych zachowań – powiedzieć dorosłemu, zostać z grupą, słuchać poleceń, spokojnie czekać.
• Przyzwolenia na emocje – można się bać, można o tym mówić i prosić o wsparcie.

To dokładnie te elementy niesie „Cicho jak myszka”. Opowieść przypomina, że odwaga może oznaczać spokojne słuchanie i pozwolenie dorosłym, żeby się nami zaopiekowali. Dla dziecka to ogromna ulga – nie musi być bohaterem, wystarczy, że zaufa.

5–6 lat i klasy 1–3 · PDF do druku

Cicho jak myszka — materiał PDF

Ilustrowana bajka o Myszce Tosi, scenariusz zajęć, 6 czarno-białych kart pracy, 20 kart do gry „Tak czy nie” i plakat z rymowanką.

15,00 zł PDF do pobrania i druku

Zobacz w sklepie →

O czym jest „Cicho jak myszka”

Bohaterami opowieści są pluszowa Myszka Tosia, Hania, Olek, pani Ania i policjant Marek, który odwiedza klasę. Ich rozmowy pomagają wyjaśnić dzieciom, dlaczego warto powiedzieć dorosłemu o czymś niepokojącym, słuchać jego wskazówek i poprosić o wsparcie, kiedy pojawia się strach.

Najważniejszy gest z opowieści to palec przy ustach – „cicho jak myszka”. Dzieci szybko go zapamiętują i łatwo potem do niego wrócić. Materiał wprowadza też „4 kroki Myszki” – autorskie opracowanie edukacyjne Kwiecień Academy dla małych dzieci, inspirowane kampanią „4U” Centrum Prewencji Terrorystycznej ABW opisaną przez MSWiA. Zostały przełożone na język, który rozumie przedszkolak.

Dzieci dowiadują się też, że zależnie od sytuacji nauczyciel może polecić wspólne wyjście albo pozostanie we wskazanym miejscu – i że w obu przypadkach najważniejsze jest słuchanie dorosłego.

Jak czytać bajkę na głos – wskazówki dla 5–6-latków i klas 1–3

Wersja PDF to ilustrowana bajka do wspólnego czytania. Możesz czytać ją we własnym tempie, zatrzymywać się przy pytaniach dzieci i wybierać zadania odpowiednie dla grupy.

Czytaj spokojnym, ściszonym głosem – sama forma bajki pomaga dzieciom poczuć, czym jest „cicho jak myszka”. Gdy dzieci zadają pytania, odpowiadaj krótko i konkretnie. Jeśli pytanie dotyczy szczegółów zagrożenia, wróć do tego, co ważne: „Wtedy pani powie, co robimy, a my słuchamy”.

Wersja PDF, wideo, audiobook czy 3 w 1 – porównanie

„Cicho jak myszka” jest dostępne w czterech wersjach. Wszystkie zawierają bajkę w PDF, scenariusz, 6 kart pracy, 20 kart „Tak czy nie” i plakat z rymowanką.

Wersja PDF nie zawiera filmu ani audiobooka – jeśli chcesz, by dzieci zobaczyły Myszkę Tosię na ekranie, wybierz zestaw z wideo.

Gra „Tak czy nie” i ćwiczenie oddechu – jak utrwalić zasady

Po bajce przychodzi czas na utrwalenie. W zestawie jest 20 kart do gry „Tak czy nie”: nauczyciel czyta pytanie, a dzieci odpowiadają. Każda karta zawiera odpowiedź i krótkie wyjaśnienie dla prowadzącego, więc nie musisz się zastanawiać, jak doprecyzować odpowiedź.

Odpowiadać można na różne sposoby: kciuk w górę lub w dół, wstawanie i siadanie, zielona i czerwona kartka. Dla młodszych dzieci to po prostu zabawa – a przy okazji powtarzają zasady: zgłaszanie niepokojących sytuacji, pozostawanie z grupą, wykonywanie poleceń dorosłych.

Odwaga nie zawsze oznacza działanie. Czasem odważne jest spokojne słuchanie i pozwolenie, żeby dorośli się nami zaopiekowali.

Drugi element to ćwiczenie oddechu „kwiatek i świeczka” – wdech jak przy wąchaniu kwiatka, wydech jak przy zdmuchiwaniu świeczki. To prosty sposób na radzenie sobie z niepokojem, który dzieci mogą wykorzystać w każdej sytuacji. Czarno-białe karty pracy nadają się do kolorowania, a karty z pytaniami można wyciąć i wykorzystywać podczas kolejnych rozmów.

Kiedy i jak wykorzystać bajkę w placówce

Zestaw sprawdzi się na godzinie wychowawczej o bezpieczeństwie, na zajęciach o emocjach i radzeniu sobie z niepokojem, podczas rozmowy o tym, komu powiedzieć o czymś niepokojącym, oraz przy utrwalaniu zasad bezpieczeństwa obowiązujących w placówce.

Jedna ważna uwaga: sposób prowadzenia zajęć należy dopasować do wieku dzieci oraz procedur bezpieczeństwa Twojej placówki. Zanim przeczytasz bajkę, sprawdź, jakie polecenia obowiązują w Twoim przedszkolu lub szkole, i używaj tych samych słów, które dzieci usłyszą w prawdziwej sytuacji.

Plakat z rymowanką Myszki Tosi może zawisnąć w sali – dzieci wracają do niego wzrokiem, a Ty masz łatwy punkt odniesienia. Jak krok po kroku poprowadzić zajęcia z wersją PDF, opisałam w instrukcji do zestawu, a jak zorganizować takie zajęcia w przedszkolu – z informacją dla rodziców i podziałem zadań – w poradniku Zajęcia o bezpiecznym reagowaniu w przedszkolu.

Najczęstsze pytania