Dzień Edukacji Narodowej czy Dzień Nauczyciela – jaka jest różnica i komu składać życzenia

Jedno święto, dwie nazwy – skąd zamieszanie

W kalendarzu szkolnym jest Dzień Edukacji Narodowej, w życzeniach od dzieci – Dzień Nauczyciela, w mediach – oba na zmianę. Zamieszanie bierze się z historii: święto ustanowiono w 1972 roku jako Dzień Nauczyciela (Karta praw i obowiązków nauczyciela), a w 1982 roku Karta Nauczyciela zmieniła jego nazwę na Dzień Edukacji Narodowej. Nazwa potoczna została, bo jest krótsza i bo większość rodziców chodziła do szkoły, gdy mówiło się „Dzień Nauczyciela”.

Historię obu nazw z datami i ustawami rozpisałam w tekście Dzień Edukacji Narodowej – historia.

4 wklejanki · klasy 1–3 i 4–8 · A4 i A5

Dzień Edukacji Narodowej – wklejanki do zeszytu dla klas 1–8 | A4 i A5

Dwie wklejanki informacyjne (historia święta, Komisja Edukacji Narodowej) i dwie do uzupełnienia z miejscem na podziękowanie, życzenia i rysunek. Ilustracje do pokolorowania.

10,00 zł PDF do pobrania i druku

Zobacz w sklepie →

Dlaczego zmieniono nazwę – i czy to ma znaczenie

Zmiana z 1982 roku miała jeden cel: objąć świętem wszystkich, bez których szkoła nie działa, a którzy nie są nauczycielami. Pani w sekretariacie, która odbiera sto telefonów dziennie. Kucharki, które wydają obiady trzystu dzieciom. Konserwator, który naprawia ławkę, zanim ktoś się skaleczy. Woźna, która zna każde dziecko po imieniu. W „Dniu Nauczyciela” tych osób nie było; w „Dniu Edukacji Narodowej” są.

Jeśli 14 października klasa składa życzenia tylko wychowawczyni, obchodzi Dzień Nauczyciela. Jeśli dzieci idą z karteczkami do sekretariatu i kuchni, obchodzą Dzień Edukacji Narodowej. To cała różnica – i warto, żeby uczniowie ją rozumieli.

Komu składać życzenia 14 października – lista

Najprostszy sposób na objęcie wszystkich: mapa „kto pracuje w naszej szkole” zrobiona z klasą na godzinie wychowawczej i podziękowania napisane do konkretnych osób. Scenariusz takiej lekcji jest w tekście Dzień Edukacji Narodowej – scenariusz godziny wychowawczej.

Jak wytłumaczyć różnicę uczniom – ćwiczenie na 10 minut

Zamiast wykładu – jedno ćwiczenie. Na tablicy dwie kolumny: „Dzień Nauczyciela” i „Dzień Edukacji Narodowej”. Uczniowie wymieniają osoby pracujące w szkole, a nauczyciel wpisuje każdą do kolumny, do której pasuje. Nauczyciele trafiają do obu. Pani z sekretariatu, kucharki, konserwator – tylko do drugiej. Po pięciu minutach druga kolumna jest dwa razy dłuższa i uczniowie sami widzą, dlaczego w 1982 roku zmieniono nazwę.

W klasach 1–3 to samo ćwiczenie z obrazkami zamiast słów. W klasach 4–8 można dodać pytanie: „która nazwa jest sprawiedliwsza?” – i wysłuchać argumentów. Ćwiczenie kończy wklejanka do zeszytu z miejscem na podziękowanie dla jednej osoby z drugiej kolumny. O wklejankach na dwóch poziomach piszę w tekście wklejki do zeszytu na Dzień Edukacji Narodowej.

Jak formułować życzenia, żeby nie były „za wszystko”

Życzenia „za trud i cierpliwość” wysłuchało już każde pokolenie nauczycieli. Lepsze są konkretne: „dziękuję, że wytłumaczyła mi pani ułamki trzy razy i nie westchnęła”, „dziękuję, że pan naprawił nasze krzesło w jeden dzień”. Dzieci potrafią takie zdania napisać, jeśli dostaną początek: „Dziękuję za to, że…”. Dlatego na wklejankach do uzupełnienia i na karcie „Serce pełne wdzięczności” nie ma miejsca na „życzenia”, tylko na dokończenie zdań. Gotowe pomysły na podziękowania od uczniów zebrałam w tekście podziękowanie dla nauczyciela od ucznia, a wersję przedszkolną w życzenia na Dzień Edukacji Narodowej od przedszkolaków.

Co to zmienia w organizacji 14 października

Jeśli szkoła obchodzi Dzień Edukacji Narodowej, a nie Dzień Nauczyciela, akademia nie jest występem „dla pań”, tylko dla całego grona i obsługi – i wszyscy powinni dostać zaproszenie, także kuchnia. Samorząd roznosi podziękowania do każdego gabinetu i pomieszczenia, nie tylko do pokoju nauczycielskiego. Gazetka szkolna pokazuje zdjęcia wszystkich pracowników, z podpisami. To niewielkie zmiany, ale po nich święto zaczyna znaczyć to, co ma w nazwie. Plan takiego dnia dla klas 4–8 bez akademii z ławek jest na Warsztacie Nauczyciela: Dzień Edukacji Narodowej w klasach 4–8 – jak zorganizować, a dla klas 1–3 – Dzień Nauczyciela w klasach 1–3 – jak zorganizować. Pomysły na gazetkę zebrałam w tekście gazetka na Dzień Edukacji Narodowej.

Najczęstsze pytania