Zabawy ruchowe na Andrzejki – jak rozruszać dzieci między wróżbami

Andrzejki w przedszkolu i w klasach 1–3 kojarzą się z wróżbami, a wróżby oznaczają czekanie. Dziecko leje wosk, potem czeka dwadzieścia osób. Ktoś wyciąga karteczkę spod kubeczka, a reszta się wierci. Nauczycielki mówią mi, że najtrudniejszy moment andrzejkowego dnia to nie przygotowanie dekoracji, tylko te minuty, kiedy grupa nie ma co robić. W tym tekście pokazuję, jak zaplanować zabawy ruchowe na Andrzejki tak, żeby wypełniały przerwy, nie rozkręcały grupy ponad miarę i pasowały do magicznego klimatu wieczoru wróżb.

Dlaczego Andrzejki potrzebują ruchu

Andrzejkowe zwyczaje są z natury statyczne. Lanie wosku, wróżby z kubeczków, ciasteczka z wróżbą, przekłuwanie serca – wszystko to dzieje się przy jednym stole, a reszta grupy patrzy. Przedszkolak wytrzymuje takie oczekiwanie kilka minut. Potem zaczyna się przepychanie, głośne komentarze i „kiedy ja?”.

Ruch rozwiązuje ten problem w prosty sposób: zamiast kazać dzieciom czekać, dajesz im zadanie, które należy do tej samej opowieści. Skoro jesteśmy na balu czarodziejów, to wszyscy razem mieszamy miksturę, zastygamy w woskowe figury albo skradamy się jak andrzejkowe koty. Grupa jest zajęta, a nastrój magii nie pęka.

Zabawy ruchowe dają też coś więcej niż spożytkowanie energii. Dzieci ćwiczą równowagę, koordynację, orientację w schemacie ciała i sprawność dłoni, słuchają poleceń i reagują na sygnał. To pełnoprawne zajęcia, a nie tylko „zapychacz”.

Przedszkole i klasy 1–3 · 40 kart A4

Gimnastyka małego czarodzieja – 40 kart ruchowych na Andrzejki | PDF

40 ilustrowanych kart ruchowych w magicznej, fioletowej oprawie: lanie wosku na niby, mieszanie mikstury, kocie zadania i andrzejkowe czarowanie. 10 stron A4, po 4 karty na stronie.

10,00 zł PDF do pobrania i druku

Zobacz w sklepie →

Pięć rodzajów andrzejkowych zabaw ruchowych

Kiedy planuję andrzejkowy ruch, dzielę zabawy według tego, co dzieci naśladują. Każda grupa ma inne tempo, więc łatwo dopasować ją do momentu dnia.

Do tego dochodzi szósta grupa – „Andrzejkowe czarowanie”: dzieci losują wróżby, otwierają wyobrażone ciasteczka, obracają klucz i zamykają księgę wróżb. To świetne zamknięcie całej zabawy, bo w geście „zamykamy księgę” jest koniec, który dzieci rozumieją bez tłumaczenia.

Gotowe karty zamiast wymyślania na bieżąco

W teorii każde z tych ćwiczeń można wymyślić samemu. W praktyce, kiedy prowadzisz wróżby, pilnujesz świeczki w lampionie i odpowiadasz na pytanie „a co mi wyszło?”, nie masz głowy do wymyślania kolejnych poleceń. Dlatego przygotowałam „Gimnastykę małego czarodzieja” – 40 kart, na których każda zabawa ma nazwę, ilustrację ruchu i krótkie polecenie.

Karty nie mają numeracji, więc możesz używać ich w dowolnej kolejności, losować z kapelusza albo wybierać pod nastrój grupy. Ilustracja pomaga dzieciom, które jeszcze nie czytają – widzą, jaki ruch mają wykonać, zanim skończysz czytać polecenie. W zestawie są zarówno zadania pobudzające, jak i spokojniejsze ćwiczenia na koniec, więc z jednego kompletu ułożysz rozgrzewkę i wyciszenie.

Wszystkie rekwizyty są wyobrażone: klucze, dzbanuszki, mikstury i miotły istnieją tylko na niby. Nie używamy prawdziwego wosku ani ognia, dlatego karty sprawdzą się także tam, gdzie lanie wosku z dziećmi nie wchodzi w grę.

Jak wpleść ruch w andrzejkowy dzień – trzy scenariusze

Nie musisz robić wszystkich 40 zadań naraz. Dobierz ich liczbę i tempo do wieku i możliwości dzieci. Poniżej porównanie trzech sposobów, które nauczycielki wybierają najczęściej.

W klasach 1–3 dobrze działa wariant z losowaniem: dziecko wyciąga kartę, czyta nazwę zabawy i pokazuje ruch, a reszta naśladuje. Młodszym przedszkolakom lepiej, kiedy kartę pokazuje nauczycielka, a cała grupa robi to samo naraz.

Woskowe figurki – zabawa, którą dzieci zapamiętują

Spośród wszystkich andrzejkowych zabaw ruchowych największą popularnością cieszą się woskowe figurki. Zasada jest podobna do „Raz, dwa, trzy, Baba Jaga patrzy”, ale z andrzejkowym pomysłem: dzieci tańczą przy muzyce, a kiedy muzyka milknie, zastygają jak wosk wylany do wody. Potem powoli „miękną” i znów się prostują.

„Każdy z was jest teraz kawałkiem gorącego wosku. Kiedy muzyka ucichnie, wpadacie do zimnej wody i zastygacie. Zobaczymy, jakie kształty wyszły!” – takie wprowadzenie wystarczy, żeby cała grupa weszła w zabawę.

Możesz połączyć woskowe figurki z prawdziwą zabawą w zgadywanie: zastygnięte dziecko pokazuje kształt, a reszta grupy odgaduje, co to może być – rybka, kot, a może klucz. To ten sam mechanizm, co przy odczytywaniu cieni wosku, tylko bez wosku i bez czekania w kolejce.

Bezpieczeństwo i dopasowanie do grupy

Andrzejkowe zabawy ruchowe odbywają się zwykle w sali, w której stoją stoły z wróżbami, lampiony i dekoracje. Zanim zaczniesz, odsuń krzesła i wyznacz wolną przestrzeń. Kocie zadania na czworakach wymagają kawałka dywanu, a mieszanie mikstury – miejsca na szeroko rozłożone ręce.

• Przy dzieciach z trudnościami ruchowymi wybieraj zadania w miejscu: lanie wosku, mieszanie, otwieranie ciasteczka.
• Na koniec dnia stawiaj na spokojne karty – przeciąganie jak kot, zwijanie w kłębek, zamykanie księgi wróżb.
• Jeśli chcesz używać kart przez kilka lat, zalaminuj je po wycięciu.
• Karty sprawdzą się także w domu – rodzice mogą przygotować z nich andrzejkową zabawę na urodziny lub rodzinny wieczór.

Jeżeli organizujesz Andrzejki w formie stanowisk, karty ruchowe mogą być jednym z nich. Tak samo jak zabawy andrzejkowe bez lania wosku czy andrzejkowa zabawa z latarką.

Jak krok po kroku wydrukować, przyciąć i poprowadzić karty, opisałam na blogu sklepu. Jeśli planujesz cały andrzejkowy bal w przedszkolu, zajrzyj do tekstu na Warsztacie Nauczyciela: bal andrzejkowy w przedszkolu – jak zorganizować.

Najczęstsze pytania